Instytut Nauk Biologicznych

Uniwersytet Kadynała Stefana Wyszyńskiego



Zakład Biologii Molekularnej i Genetyki




Kierownik Zakładu -  Prof. UKSW dr hab. Justyna Nowakowska






Pracownicy zakładu:

dr Monika Fajfer
dr Anna Linkiewicz
dr Paweł Rusin

Tematyka badawcza zakładu


Działalność naukowa Zakładu obejmuje badania molekularne człowieka, zwierząt i roślin. Zespół prowadzi badania z zakresu identyfikacji i ekspresji genów, barcodingu DNA, analizy mechanizmów apoptozy i proliferacji w komórkach nowotworów płaskonabłonkowych. Za pomocą nowoczesnych technik molekularnych, określana jest przynależność taksonomiczna osobników i poziom ekspresji genów pod wpływem czynników środowiskowych. Ponadto badany jest wpływ czynników środowiskowych na skład konsorcjów bakterii oraz analiza nosicielstwa drobnoustrojów chorobotwórczych u kleszczy metodami molekularnymi.
Badania nad bezkręgowcami skupiają się głównie na systematyce, taksonomii, biologii i ekologii roztoczy będących pasożytami gadów, głównie agam i gekonów. W badaniach tych wykorzystywane są techniki molekularne, które umożliwiają opis nowych taksonów, przy jednoczesnej analizie zmienności cech morfologicznych oraz ustaleniu stopnia specyficzności żywicielskiej.
Badania molekularne roślin koncentrują się na analizach struktury genetycznej wewnątrz- i międzypopulacyjnej na poziomie jądrowego mikrosatelitarnego DNA (SSR) u gatunków drzewiastych. Struktura genetyczna jest korelowana ze stanem zdrowotnym drzewostanów, m.in. na podstawie molekularnej identyfikacji patogenicznych mikroorganizmów tj. Phytophthora sp., Pythium sp. i Chalara fraxinea. Dodatkowo, prowadzone są analizy wpływu BCA (np. Trichoderma sp.) na ochronę sadzonek roślin porażonych patogenami. Prowadzona identyfikacja molekularna gatunków drzew w ramach międzynarodowej grupy badawczej GTTN2, ma na celu przeciwdziałanie nielegalnemu obrotowi drewna w Europie i wpisuje się w aktualnie podjęte akcje na poziomie Unii Europejskiej np. FLEGT, LULUCF i REDD, których głównym celem jest monitoring nielegalnego handlu drewnem między krajami pozaeuropejskimi i Europą, oraz promowanie importu surowca drzewnego z legalnych źródeł.
Kolejnym obszarem zainteresowań badawczych jest biotechnologia roślin, w której są stosowane nowoczesne techniki indukowania kierunkowych mutacji w genomie pszenżyta przy użyciu miejscowo-specyficznych nukleaz Crispr-Cas9, dla uzyskania roślin o wyższej tolerancji na porastanie. Dodatkowo, w ramach tematu NCBiR Gospostrateg „Zwiększenie konkurencyjności polskich towarów roślinnych na rynkach międzynarodowych poprzez podniesienie ich jakości i bezpieczeństwa fitosanitarnego” Zakład uczestniczy w pracach służących stworzeniu multipleksowego systemu analiz skriningowych RealTime PCR dla genetycznie zmodyfikowanych organizmów.
Tym, co wyróżnia nasz Zakład to możliwość zastosowania specjalistycznej wiedzy z zakresu szeroko rozumianej biologii molekularnej organizmów, począwszy od izolacji kwasów nukleinowych (DNA i RNA) i białek, po reakcje amplifikacji (multipleks PCR, real-time PCR, TaqMan), genotypowania i sekwencjonowania do celów naukowych i praktycznych (w tym genetyki sądowej).


Współpraca międzynarodowa i krajowa


Współpraca z następującymi ośrodkami naukowymi: University of Aveiro, Department of Biology, Aveiro (Portugalia); Environmental Sciences, University of Guelph, Guelph, Ontario (Kanada); Mendel University in Brno (Czechy); University of Neuchatel, Neuchatel (Szwajcaria); University of Valladolid, Palencia (Hiszpania); Ukrainian Research Institute of Forestry and Forest Melioration, Kharkiv (Ukraina); Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Instytut Aklimatyzacji i Hodowli Roślin w Radzikowie Instytut Badawczy Leśnictwa w Sękocinie-Starym Instytut Nauk Leśnych Politechniki Białostockiej w Hajnówce



Publikacje pracowników zakładu z 2020 roku


Fajfer M. 2020. A systematic revision of the scale mite genus Pterygosoma Peters, 1849 (Acariformes: Pterygosomatidae) (w druku)
Fajfer M. 2020. A systematic revision of the scale mite genus Neopterygosoma Fajfer, 2019 (Acariformes: Pterygosomatidae) with the description of a new species (w recenzji)
Fajfer M., Karanth. P 2020. Integrating morphological description with DNA barcode data of a new species of the genus Pimeliaphilus (Acariformes: Pterygosomatidae) with the analysis of its host specificity and a key to the genus) (w recenzji)
Nowakowska J.A., Hsiang T., Patynek P., Stereńczak K., Olejarski I., Oszako T., 2020. Health assessment and genetic structure of monumental Norway spruce trees during a bark beetle (Ips typographus L.) outbreak in the Białowieża Forest District, Poland. Forests 11(6):647.
Beeckman H., Blanc-Jolivet C., Boeschoten L., Braga J.W.B., Cabezas J.A., Chaix G., Crameri S., Degen B., Deklerck V., Dormontt E., Espinoza E., Gasson P., Haag V., Helmling S., Horacek M., Koch G., Lancaster C., Lens F., Lowe A., Martínez-Jarquín S., Nowakowska J.A., Olbrich A., Paredes-Villanueva K., Pastore T.C.M., Ramananantoandro T., Razafimahatratra A.R., Ravindran P., Rees G., Soares L.F., Tysklind N., Vlam M., Watkinson C., Wheeler E., Winkler R., Wiedenhoeft A.C., Zemke V.T., Zuidema P. Overview of current practices in data analysis for wood identification. A guide for the different timber tracking methods. Praca zbiorowa pod red. Nele Schmitz. GTTN. European Forest Institute (EFI) and Thünen Institute, Niemcy, 2020, ss. 142.
Drenkhan R., Ganley B., Martín-García J., Vahalík P., Adamson K., Adamčíková K., Ahumada R., Blank L., Bragança H., Capretti P., Cleary M., Cornejo C., Davydenko K., Diez J.J., Doğmuş-Lehtijärvi H.T., Dvořák M., Enderle R., Fourie G., Georgieva M., Ghelardini L., Hantula J., Ioos R., Iturritxa E., Kanetis L., Karpun N.N., Koltay A., Landeras E., Markovskaja S., Mesanza N., Milenkovic I., Musolin D.L., Nikolaou K., Nowakowska J.A., Ogris N., Oskay F., Oszako T., Papazova-Anakieva I., Paraschiv M., Pasquali M., Pecori F., Rafoss T., Raitelaitytė K., Raposo R., Robin C., Rodas C.A., Santini A., Sanz-Ros A.V., Selikhovkin A.V., Solla A., Soukainen M., Soulioti N., Steenkamp E.T., Tsopelas P., Vemić A., Vettraino A.M., Wingfield M.J., Woodward S., Zamora-Ballesteros C., Mullett M.S. 2020. Global geographic distribution and host range of Fusarium circinatum, the causal agent of pine pitch canker. Forests 12(1).
Elvira-Recuenco M., Cacciola S.O., Sanz-Ros A., Garbelotto M., Aguayo J., Solla A., Mullet M., Drenkhan T., Oskay F., Aday Kaya A.G., Iturritxa E., Cleary M., Witzell J., Georgieva M., Papazova-Anakieva I., Chira D., Paraschiv M., Musolin D.L., Selikhovkin A.V.,. Varentsova E.Yu, Adamcikova K., Markovskaja S., Mesanza N., Davydenko K., Capretti P., Scanu B., Gonthier P., Tsopelas P., Martín-García J., Morales-Rodríguez C., Lehtijärvi A., Doğmuş Lehtijärvi H.T., Oszako T., Nowakowska J.A., Bragança H., Fernández-Fernández M., Hantula J., Diez J.J., 2020. Potential interactions between invasive Fusarium circinatum and other pine pathogens in Europe. Forests 11(1):7.
Schmitz N., Deklerck V., Haag V., Nowakowska J.A., Watkinson C., 2020. Scientific methods for taxonomic and origin identification of timber. Red. Nele Schmitz. Global Timber Tracking Network, GTTN Secretariat, European Forest Institute and Thünen Institute, pp. 5.
Beeckman H., Blanc-Jolivet C., Boeschoten L., Braga J.W.B., Cabezas J.A., Chaix G., Crameri S., Degen B., Deklerck V., Dormontt E., Espinoza E., Gasson P., Haag V., Helmling S., Horacek M., Koch G., Lancaster C., Lens F., Lowe A., Nowakowska J.A., Olbrich A., Paredes-Villanueva K., Pastore T.C.M., Ramananantoandro T., Razafimahatratra A.R., Ravindran P., Rees G., Soares L.F., Tysklind N., Vlam M., Watkinson C., Wheeler E., Winkler R., Wiedenhoeft A.C., Zemke V.T., Zuidema P., 2020. Overview of current practices in data analysis for wood identification. A guide for the different timber tracking methods. Praca zbiorowa pod red. Nele Schmitz. GTTN (2020). European Forest Institute (EFI) and Thünen Institute, Niemcy, pp. 142.
Nowakowska J.A., Patynek P., Stereńczak K., Oszako T., 2020. Zamieranie świerków pomnikowych w Nadleśnictwie Białowieża i Hajnówka, oraz związane z tym konsekwencje genetyczne i dla społeczeństwa. W: Przyroda wyzwaniem dla kultury. Społeczności lokalne wobec obszarów chronionych. Red. R. Sadowski. Wyd. Instytut Badawczy Leśnictwa (w druku)
Olejarski I., Malewski T., Nowakowska J.A., Żółciak A., Rusin P., Berezovska D., Leonovic E., Oszako T., 2020. Zastosowanie odpadów drzewnych w przywracaniu równowagi biologicznej. W: Paradoksy ekologiczne. Odpady miarą sukcesu i porażki cywilizowanej ludzkości. Red. R. Sadowski. Wyd. Krajowa Szkoła Administracji Publicznej (w druku)
Olejarski I., Szulc W., Rutkowska B., Nowakowska J.A., Berezovska D., Oszako T., 2020. Wykorzystanie odpadów (popiołów i fosfogipsów) do rewitalizacji zdegradowanych gleb jako elementu gospodarki o obiegu zamkniętym. W: Paradoksy ekologiczne. Odpady miarą sukcesu i porażki cywilizowanej ludzkości. Red. R. Sadowski. Wyd. Krajowa Szkoła Administracji Publicznej (w druku).