Instytut Nauk Biologicznych

Uniwersytet Kadynała Stefana Wyszyńskiego



Zakład Ekologii i Ochrony Gleby




Kierownik Zakładu -  dr hab. Krassimira Ilieva-Makulec






Pracownicy zakładu:

dr Anna Augustyniuk-Kram
dr Izabella Olejniczak
dr Zbigniew Wyżewski
mgr Kamil Karaban
mgr Paweł Boniecki

Tematyka badawcza zakładu


Tematyka badawcza Zakładu skupia się w głównej mierze na badaniu liczebności, różnorodności i struktury zespołów organizmów glebowych (mikroorganizmów, nicieni, skoczogonków, roztoczy i dżdżownic) w ekosystemach naturalnych i przekształconych przez człowieka (np. agroekosystemy, pożarzyska, obszary zurbanizowane) oraz ich roli w funkcjonowaniu podsystemu glebowego.
Bardzo ważnym elementem badań są interakcje w glebowej sieci troficznej, ze szczególnym uwzględnieniem wzajemnych związków mikroorganizmów, fauny glebowej i roślinności oraz ich wpływ na przebieg podstawowych procesów, takich jak produkcja pierwotna, dekompozycja czy oddychanie gleb.
Główne tematy badań
1/ Wykorzystanie organizmów glebowych do oceny i porównania wpływu różnych systemów użytkowania gleby (np. systemu bezorkowego lub konserwującego (strip-till) w stosunku do tradycyjnej głębokiej orki gruntów; wieloletniej monokultury w stosunku do płodozmianu; uprawy ekologicznej do konwencjonalnej) na aktywność biologiczną i zdrowotność gleby. Uzyskane wyniki pozwolą wskazać sposoby postępowania sprzyjające kumulacji próchnicy glebowej i trwałego zachowania żyzności i zasobności gleby. Badania prowadzone są obecnie w krajobrazie rolniczym woj. mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego.
2/ Wykorzystanie struktury zespołów organizmów glebowych do oceny stanu gleby po zastosowaniu fosfogipsów i osadów ściekowych do produkcji biomasy konopi włóknistych (pola doświadczalne MODR-Poświętne w Płońsku), w trakcie rekultywacji terenów zdegradowanych w rejonie Kopalni Węgla Brunatnego Konin z zastosowaniem uprawy konopi włóknistych (Kazimierz Biskupi) oraz po zanieczyszczeniu gleby nanorurkami węglowymi.
3/ Badania nad bioróżnorodnością gleb obszarów zurbanizowanych (tereny zieleni miejskiej oraz parki Warszawy – Młociński, Skaryszewski, Pole Mokotowskie, Łazieńkowski). Ich celem jest poznanie stanu zróżnicowania organizmów glebowych aglomeracji warszawskiej oraz wskazanie sposobów zagospodarowania sprzyjających utrzymywaniu się możliwie wysokiej różnorodności biologicznej miasta.
4/ Od 2018 roku we współpracy z Kampinoskim Parkiem Narodowym rozpoczęto monitoring aktywności biologicznej gleby renaturyzowanych siedlisk murawowych na wydmie Łużowa Góra znajdującej się na terenie parku.
5/ Badania o znaczeniu praktycznym: poszukiwanie wysoko wirulentnych szczepów grzybów owadobójczych celem ich wykorzystaniem w biologicznych metodach ochrony roślin przed szkodnikami; badania skuteczności naturalnych wyciągów roślinnych w zwalczaniu wybranych bakteryjnych fitopatogenów.
6/ W ramach zagranicznej współpracy naukowej Zakład prowadzi badania dotyczące sukcesji pierwotnej zespołów nicieni na wulkanicznej wyspie Surtsey; wpływu naturalnego ocieplenia gleby na Islandii na różnorodnosć i strukturę zespołów nicieni; interakcji pomiędzy gatunkami obcego pochodzenia (inwazyjnymi) a rodzimymi gatunkami dżdżownic w Zachodniej Syberii; funkcjonowania mezofauny glebowej z obszarów polarnych i sub-polarnych (w Dalnych Zelencach na Półwyspie Kolskim, Rosja)


Współpraca międzynarodowa i krajowa


Współpraca krajowa:
Katedra Agroekosystemów, Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie; Katedra Biologicznych Podstaw Rolnictwa i Edukacji Środowiskowej, Wydział Biologiczno-Rolniczy, Uniwersytet Rzeszowski; Zakład Biologii Środowiska i Higienizacji Wsi, Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach; Pracownia Nematologiczna, Nematologiczne Centrum Diagnostyczno-Szkoleniowe, Muzeum i Instytut Zoologii PAN; Pfeifer & Langen Polska S.A. filia w Glinojecku; Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Warszawie (oddział Poświętne w Płońsku).
Współpraca zagraniczna
Faculty of Environmental and Forest Sciences – The Agricultural University of Iceland, Hvanneyri (Islandioa); A.N. Severtsov Institute of Ecology and Evolution, Russian Academy of Sciences, Moscow (Federacja Rosyjska); Omsk State Pedagogical University, Omsk (Federacja Rosyjska); Research station in Dalnie Zelentsy, Murmansk Marine Biological Institute, Russian Academy of Sciences, Murmansk (Federacja Rosyjska).



Publikacje pracowników zakładu z 2020 roku


Gwiazdowicz D.J., Zawieja B., Olejniczak I., Skubała P., Gdula A.K., Coulson S.J., 2020. Changing Microarthropod Communities in Front of a Receding Glacier in the High Arctic. Insects 11, 226. DOI: 10.3390/insects11040226.
Hewelke E., Górska E.B., Gozdowski D., Korc M., Olejniczak I., Prędecka A., 2020. Soil Functional Responses to Natural Ecosystem Restoration of a Pine Forest Peucedano-Pinetum after a Fire. Forests ID: forests-715456. DOI: 10.3390/f1103028.
Walker T.W.N., Janssens I.A., Weedon J.T.,Sigurdsson B.D., Richter A., Peñuelas J., Leblans N.I.W., Bahn M., Bartrons M., De Jonge C., Fuchslueger L., Gargallo-Garriga A., Gunnarsdóttir G.E., Marañón-Jiménez S., Oddsdóttir E.S., Ostonen I., Poeplau Ch., Prommer J., Radujković D., Sardans J., Sigurðsson P., Soong J.L., Vicca S., Wallander H., Ilieva-Makulec K., Verbruggen E., 2020. A systemic overreaction to years versus decades of warming in a subarctic grassland ecosystem. Nature Ecology and Evolution 4: 101–108.
Wyżewski Z., Gregorczyk-Zboroch K., 2020. Zakażenia bakteryjne problemem współczesnej medycyny. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.