Instytut Nauk Biologicznych

Uniwersytet Kadynała Stefana Wyszyńskiego



Zakład Ekologii, Monitoringu i Ochrony Przyrody




Kierownik Zakładu -  Prof. dr hab. Janusz Uchmański






Pracownicy zakładu:

dr Monika Bukacińska
dr Dariusz Bukaciński
dr Jan Sandner
mgr Arkadiusz Buczyński

Tematyka badawcza zakładu


W zakładzie prowadzone są badania z zakresu szeroko rozumianej ekologii i ochrony środowiska. Są to badania terenowe, laboratoryjne i teoretyczne. Ważnym kierunkiem działalności zakładu jest ochrona przyrody rozumiana jako ochrona zagrożonych gatunków, ale także jako wypracowanie efektywnych z punktu widzenia ochrony przyrody metod zarządzania jednostkami administracji terenowej.
Poligonem badawczym zakładu jest Dolina Środkowej Wisły, gdzie przy wykorzystaniu możliwości, jakie stwarza Stacja Terenowa w miejscowości Wróble koło Maciejowic, badana jest ekologia ptaków tworzących kolonie na wiślanych wyspach. Badana jest ekologia populacyjna, behawioralna i ewolucyjna ptaków wodnych i błotnych (mew i rybitw), w szczególności zagadnienia dotyczące: kosztów reprodukcji, taktyk rozrodczych i strategii życiowych w różnych warunkach siedliskowych i populacyjnych; wzajemnych relacji między strukturą socjalną populacji a obecnością alternatywnych i altruistycznych zachowań rozrodczych (zapłodnienia poza parą, pasożytnictwo lęgowe, adopcje itp.) oraz uwarunkowania proporcji płci w lęgach. Równolegle prowadzone są prace zmierzające do ochrony siedliskowej i gatunkowej mew i rybitw, w tym także tak zwanej czynna ochrona zagrożonych gatunków.
W zakładzie wykorzystując techniki analiz komputerowych i GIS realizowane są badania dotyczące oceny zasobów środowiska przyrodniczego w kontekście strategii zrównoważonego rozwoju gmin. W ramach tych badań monitorowany i optymalizowany jest proces uzyskiwania danych o zasobach środowiska przyrodniczego, a następnie analizowane są możliwości użycia tych danych w procesie formułowania strategii zrównoważonego rozwoju gmin. Wyniki tych badań są wdrażane w podstawowych jednostkach administracji państwowej. W ramach zakładu funkcjonuje stacja monitoringu zagrożeń związanych z występowaniem w atmosferze pyłów zawieszonych. Wyniki, jakie dostarcza ten monitoring stanu atmosfery, mają na celu, między innymi wspomóc właściwe zarządzanie gminami z punktu widzenia występowania zagrożenia zanieczyszczeniami powietrza. Uruchomiony został w zakładzie nowy projekt informatyczny ekoforum.eu w postaci Akademickiej Platformy Konsultingowej. Główne zadania tej platformy to wspomaganie działań podstawowych jednostek administracji państwowej w działaniach na rzecz zrównoważonego zarządzania zasobami środowiska.
W zakładzie prowadzone są również badania w dziedzinie matematycznego modelowania procesów ekologicznych i ewolucyjnych. Konstruowane są modele dynamika układów ekologicznych. Rozwijane jest tak zwane podejście osobnicze do modelowania dynamiki układów ekologicznych. W szczególności konstruowane są matematyczne modele ekologicznych oddziaływań między osobnikami, w tym konkurencji wewnątrz- i międzygatunkowej. Podkreślane są skutki tych oddziaływań w postaci zmienności osobniczej i jej znaczenie dla dynamiki układów ekologicznych. Poruszane są także ogólne problemy dotyczące możliwości zastosowania matematyki do opisu żywej przyrody.




Publikacje pracowników


Publikacje 2021 rok

Mucha A., Zatoń-Dobrowolska M., Moska M., Wierzbicki H., Dziech A., Bukaciński D.,  Bukacińska M. 2021.How Selective Breeding Has Changed the Morphology of the American Mink (Neovison vison)—A Comparative Analysis of Farm and Feral Animals. Animals 2021, 11, 106.
Uchmański J. 2021. Can a more variable species win interspecific competition? Acta Biotheoretica (), 1-38, DOI 10.1007/s10441-021-09408-0
Publikacje 2020 rok

Bukaciński D., Bukacińska M., Buczyński A. 2020. Offspring Sex Ratio in the First and Replacement Clutches of the Mew Gulls (Larus canus): Breeding Tactics in the Riverine Population of a Sexually Size-dimorphic Bird. Waterbirds 43 (2): 174-185 Bukaciński D., Bukacińska M., Chylarecki P. 2020. Effect of food availability on offspring sex ratios in replacement clutches of Mew Gulls (Larus canus) and Black-headed Gulls (Chroicocephalus ridibundus) in the highly unstable environment of the Vistula River. Journal of Ornithology 161:829-847.
Bukaciński D., Bukacińska M., Buczyński A. 2020. Wetland birds of middle Vistula River during breeding season: the impact of human activities on the distribution, abundance and richness of species. Studia Ecologiae et Bioethicae 18: 335-348.
Bukaciński D., Bukacińska M., Mastalerz E. 2020: The human pressure on the middle Vistula River wildlife: the number and distribution of people and their activity on the river during the breeding season of birds. Studia Ecologiae et Bioethicae 18: 379-399.
Olejniczak I., Boniecki P., Uchmański J. 2020. The effect of the degree of isolation of alder tussocks on the activity and diversity of epigeic invertebrates. Studia Ecologiae et Bioethicae 18, 5: 517 – 525.
Uchmański J. 2020. On algorithmic essence of biology. Computer Research and Modeling 12, 3: 641–652.
Uchmański J. 2020. Ecology through the eyes of non-ecologists. Studia Ecologiae et Bioethicae 18, 5: 259-270.

Publikacje 2019 rok

Sandner J., 2019, Wybrane problemy w procesie projektowania strategii zrównoważonego rozwoju gmin, Studia Ecologiae et Bioethicae, 17, 3: 53-62.
Uchmański J. 2019a. Cyclic outbreaks of forest insects: a two-dimensional individual-based model. Theoretical Population Biology 128: 1-18.
Uvarov A. V., Ilieva-Makulec K., Karaban K., Yakovenko N. S., Uchmański J. 2019. Effects of intra- and interspecific interactions in earthworm assemblages: a comparative study. Biology Bulletin 46, 5: 475–482.
Уваров A. B., Илиева-Макулец K., Карабан K., Яковенко H. C., Ухманьский Я. 2019. Cравнительное исследование влияния внутри- и межвидовых взаимодействий в группировках дождевых червей. Известия РАН. Cерия Биологическая, 5: 505–513.
Zieliński Piotr, Tomasz Iciek, Monika Zielińska, Jakub Szymczak, Maciej Gajewski, Dariusz Bukaciński, Monika Bukacińska, Jacek Betleja, Łukasz Bednarz, Adam Loręcki, Paweł Kołodziejczyk, Łukasz Ławicki 2019. Identification of hybrids Mediterranean x Black-headed Gull in Poland. Dutch Birding 41: 318-330.




Laboratorium Geologiczne, Hydrologiczne i GIS - CEiE, INB na UKSW

Stacja terenowa w miejscowości Wróble koło Maciejowic - CEiE, INB